SCHAAMTE BIJ HET ONTSPANNEN IN DE YOGALES?

Het gebeurt wel eens, het laten van een scheet gedurende de yogales. Of je krijgt totaal onverwachts een huilbui of hoestbui terwijl je aan het ontspannen bent of mediteert. Misschien overkomt het jou ook wel eens. Is dit iets om je voor te schamen? 

Als je in je eentje bent, thuis, op de wc of in bed ligt, dan overkomt ons dit allemaal wel eens. Maar in een groep een wind laten, dat is taboe. We generen ons hiervoor of vinden het onsmakelijk. Er is spraken van schaamtegevoel. Dat je je ongemakkelijk voelt als je een scheet laat begrijpen we allemaal.

Onlangs stond in de Volkskrant het artikel De Yogascheet geschreven door Cecile Narinx. Lees hier het hele artikel.

Zij verbaast zich erover dat als iemand in een yogales een scheet laat, hier geen reactie op komt. Noch van degene die per ongeluk een scheet laat, noch van een docent, laat staan dat iemand uit de groep reageert. 

Het nut van schaamte  

Het is interessant om eens wat dieper te kijken naar wat zich hier afspeelt. Schaamte is een emotie, onaangenaam maar ook heel nuttig. Schaamte kan ons beschermen, tegen maatschappelijk ongewenst en antisociaal gedrag en tegen het worden uitgestoten uit de groep. Een groep is belangrijk voor onze veiligheid en voor onze overleving. Schaamte kan destructief worden als anderen op ons schaamtegevoel inwerken, terwijl er helemaal niets mis is met ons. Dit speelt met name als je jong, kwetsbaar of in een afhankelijk positie bent.

Brené Brown onderzoeker en bekend auteur, heeft veel geschreven over schaamte. Zij zegt onder meer dat het juist heel moedig is om te erkennen wanneer er sprake is van schaamte.  

Vorige week sprak Arnon Grunberg in de Balie in Amsterdam over schaamte met Patricia Paay en Tijs Goldschmidt (evolutiebioloog). Patricia vertelde onder meer hoe ze slachtoffer werd van een schandaal na de verspreiding van een intiem sex-filmpje.  Bekijk hier het gesprek.

Nu terug naar de yoga. Want in een yogales staat het leren ontspannen centraal. Essentieel hierbij is dat we ons veilig voelen. Ons kunnen overgeven aan de yogales en de yogadocent. 

Reacties bij het ontspannen

Het spreekt voor zich dat ontspannen allerlei fysieke reacties kan geven. De een begint uitbundig te gapen; soms is het zo erg dat het gapen niet meer lijkt op te houden. Een ander laat plots zijn of haar tranen de vrije loop. Weer een andere begint hevig te niezen zodra zij op de yogamat begint aan de eindontspanning. Sommigen hebben de ene na de andere opvlieger en bij de volgende begint de darmen hevig te borrelen. Allemaal fysieke reacties op het ontladen van mogelijke spanningen. Prachtig toch? Maar wat nu als iemand een scheet laat? Kan je dat nou niet voorkomen? Is dit niet een kwestie van goed opgevoed zijn?

Nou ja, dat hangt er maar van af. Een scheet laten of broekhoesten zoals Cecile het noemt, gebeurt soms zonder dat we daar controle over hebben, ook in een yogales. 

Is dat een probleem? En zo ja, voor wie?

Yoga gaat om de kunst van het loslaten, dat vraagt tijd en vertrouwen. Alleen als je je veilig voelt, kan je tot diepe ontspanning komen. Gedurende de yogales ontlaadt je lichaam zich van spanning en raakt het afvalstoffen kwijt. Je kopje zit vol, je maakt het leeg, iedere les weer. De stilte in de les draagt bij tot meer concentratie en verdieping. 

Stel je nou eens voor dat in de stilte bij het onverwachts niezen, kuchen, snikken of een scheet laten, je hiervoor je excuses zou moeten maken omdat het storend is.

Dus iedere keer dat iemand niest hoor je: ‘Sorry hoor!’ En de yogadocent roept vrolijk: ‘Gezondheid’ of ‘proost!’ En als een deelnemer een scheet laat zegt diegene: ‘Neem me niet kwalijk hoor, dat ging per ongeluk!’ waarop de docent zegt: ‘Ach welnee, geen probleem!’  

Mij lijkt dit ondoenlijk. De opgebouwde stilte is in een klap weg. Je komt naar de les om je te kunnen ontspannen, niet om dit soort conversaties aan te horen. 

Bovendien bereik je met het geven van een reactie, of het maken van excuses – hoe goed bedoeld ook – toch het tegenovergestelde? Je vestigt nadrukkelijk de aandacht op gedrag dat je niet passend vindt. De concentratie naar diepe ontspanning is in een keer foetsie, verdwenen. Net als die scheet, nies, kuch of traan. 

Laissez-faire

Yoga laat ons veel zien, ook hoe kwetsbaar we zijn, dat we ‘niet alles’ onder controle kunnen hebben. Laissez-faire. In de stilte van de les kun je dit erkennen of toegeven. Het onzekere gevoel kan een nuttige boodschapper zijn. Begroet het in stilte, het aangename en onaangename. Het zijn waardevolle momenten in een yogales. 

De ware stilte

In de stilte kun je jezelf beter leren kennen. Daarbij hoort alles, ook dat wat weerstand oproept, een scheetje, een hoestbui, of een stroom van tranen. Het daagt ons uit bij onszelf te blijven, het te laten gaan, je hier niet mee te identificeren. Een uitdaging voor alle deelnemers in de les, ook voor een yogadocent.

Soms kan het wonder gebeuren om dingen los te laten. En zeg nou eens eerlijk, is dat niet juist heerlijk? 

Gebruik je krachten zo goed mogelijk en neem de rest zoals het komt.

Schrijf je hier in!